Bugünün Dersi: Regresyon kanalı
Merhaba arkadaşlar! Hafta sonunun en keyifli saati: Borsa Okulu. Bugün grafiklerinize bir "istatistik gözlüğü" takıyoruz. Hazırsanız başlıyoruz.
1. Nedir?
Önce benzetme: Bir yolda yürüyen bir bisikletli düşünün. Yol düz bir eğim; bisikletli ise yol boyunca sağa sola savrulur. Yolun iki kenarında da korkuluklar var.
Regresyon kanalı da aynen budur:
-
Ortadaki çizgi: Son 60 günün fiyat hareketine en iyi uyan düz trend çizgisi (bisikletlinin izlediği yol).
-
Alt bant: Kanalın %0 seviyesi (sol korkuluk).
-
Üst bant: Kanalın %100 seviyesi (sağ korkuluk).
Net tanım: Regresyon kanalı, son 60 günün lineer trendi etrafına çizilen istatistiksel banttır. Fiyat bu bantların içinde konumunu gösterir; %0 alt bant, %100 üst bant demektir.
2. Neden Önemli?
Çünkü gözümüz bizi kandırır, istatistik etmez.
-
Trendi nesnelleştirir: "Bence yükselişte" demek yerine, 60 günlük matematiğe bakarsınız.
-
Konum bilir verir: Fiyat trende göre bantların neresinde? Aşağıda mı, tepede mi? Tek bakışta görürsünüz.
-
Güven ölçer: r değeri sayesinde trendin ne kadar "gerçek" olduğunu anlarsınız. Şekil çizmek kolay; şeklin veriye oturup oturmadığını r söyler.
Kısacası: Regresyon kanalı, hisseyi trendinin içinde değerlendirmenizi sağlar.
3. Nasıl Okunur / Kullanılır?
Üç soruyu sırayla sorun:
Adım 1 – Trend yönü ne?
Ortadaki çizginin eğimine bakın. Yukarı eğimli = yükseliş trendi. Aşağı eğimli = düşüş trendi. Düz = yatay piyasa.
Adım 2 – Fiyat kanalın neresinde? (Kanal % değeri)
-
%0'a yakın: Fiyat alt bantta. Trende göre "taban" bölge.
-
%50 civarı: Fiyat kanalın tam ortasında. Nötr bölge.
-
%100'e yakın: Fiyat üst bantta. Trende göre "tavan" bölge.
-
%0'ın altı (eksi değer): Fiyat kanalın altına taşmış. Dikkatli bakın.
Adım 3 – Trend ne kadar güvenilir? (r değeri)
-
r = 0,70 ve üzeri: Güçlü uyum. Trend çizgisi veriyi iyi temsil ediyor.
-
r = 0,30 – 0,70: Orta uyum. Kanal fikir verir ama tek başına yeterli değil.
-
r = 0,30 altı: Zayıf uyum. Kanalın söylediklerine az güvenin.
-
r negatifse: 60 günlük eğim aşağı, yani düşüş trendi var.
Altın kural: Bu üç soruyu birlikte cevaplayın. Tek başına hiçbiri sinyal değildir.
4. Gerçek Örnek
Bugünkü verilerimizle dört hisseyi birlikte okuyalım.
VAKBN – Sitenin "güçlü al" listesinden:
Son fiyat 33,90 TL, günlük değişim +%0,71. Kanal %32, r = 0,76.
Okuması: Trendin uyumu güçlü (r = 0,76), yani çizdiğimiz kanal anlamlı. Fiyat ise kanalın alt yarısında (%32); üst banda epey mesafe var. "Güçlü al" etiketini kanalla birleştirince şöyle diyoruz: "Trend oturmuş, fiyat trendin alt bölgesinde."
SAHOL:
Son fiyat 83,50 TL, günlük değişim -%5,92. Kanal -%2, r = 0,11.
Okuması: Fiyat kanalın altına taşmış (-%2). Ama r = 0,11! Trend veriye oturmuyor; kanal "konuşmuyor". Bant altı görüntüsüne fazla anlam yüklememek gerek.
TRMET:
Son fiyat 137,30 TL, günlük değişim +%4,97. Kanal %52, r = 0,26.
Okuması: Fiyat tam ortada (%52). Uyum zayıf olduğu için kanal nötr bir çerçeve; çarpıcı bir bilgi vermiyor.
TRALT:
Son fiyat 43,90 TL, günlük değişim +%3,93. Kanal %24, r = -0,22.
Okuması: Asıl ders burada! R negatif, yani 60 günlük eğim aşağı. Günlük +%3,93'lük yükseliş, düşen trende karşı bir hamle. Tek güçlü gün, trendi değiştirmez.
Gördünüz mü? Aynı gün, dört farklı hikâye.
5. Sık Yapılan Hatalar
-
Üst banda dokunmayı tek başına satış sinyali sanmak: Güçlü trendlerde fiyat üst banda yapışıp yol alabilir. Bant, tek kelimeyle "sat" demez.
-
Zayıf r'li kanaldan anlamlı çıkarım yapmak: r = 0,10 – 0,25 aralığındaki kanallar güvenirlik vermez. Önce r'ye bakın, sonra yorum yapın.
-
Tek günlük hareketle trend sonucu çıkarmak: TRALT örneğini unutmayın; günlük +%3,93 ile 60 günlük negatif eğim birbirini iptal etmez.
-
Her grafikte kanal aramak: Yatay ve karışık piyasalarda regresyon kanalı anlamını yitirir. r zayıfsa aracı çizmeyin.
6. Mini Test
Soru 1: Bir hissenin kanal % değeri %100 ise fiyat nerededir?
Cevap: Tam üst banttadır. Trende göre "tavan" bölgesindedir; ama bu tek başına satış sinyali değildir.
Soru 2: r = 0,20 olan bir kanala ne kadar güvenmeliyiz?
Cevap: Çok az. Uyum zayıftır; trend çizgisi fiyat hareketini temsil etmiyor olabilir. Kanalı yorum aracı olarak kullanmak yanıltır.
Soru 3: TRALT günlük +%3,93 yükselmiş ama r = -0,22. Bu ikisi birlikte ne söyler?
Cevap: 60 günlük eğim aşağı yönlü; günün yükselişi trende karşı bir hamledir. Tek gün, kurulmuş bir trendi değiştirmeye yetmez.
7. Özet
-
Regresyon kanalı, son 60 günün lineer trendi etrafına çizilen istatistiksel banttır; %0 alt bant, %100 üst banttır.
-
Kanal % fiyatın bantlar içindeki konumunu, r trendin veriye uyum gücünü gösterir.
-
r yüksekse kanal konuşur; r zayıf ya da negatifse yorumu değiştirir.
-
Bant kenarları, trende göre dikkat bölgeleridir; tek başına al-sat sinyali değildir.
-
Her zaman üç soruyu birlikte sorun: Yön? Konum? Güven?
Haftaya başka bir konuyla görüşmek üzere, sağlıcakla kalın!
Bu ders eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.